Rodzinny Rekord

Babcia i jej bracia. Panowie, co potwierdza fotografia, byli niepoprawnymi zgrywusami. Zdjęcie pochodzi z 1942 roku. Widać na nim szkołę przy ulicy Grzegorzka 4 w Dąbrówce Małej. Dzięki Google Maps kolorowy zrzut ekranu komputera prezentuje stan obecny. Po gruntownym remoncie nie różni się od budynku, który otwarto ponad sto lat temu. Drzewo przed wejściem niedawno ścięto; okazało się spróchniałe i puste w środku ze starości. W zgrabnie odegranej rodzinnej scence uwagę przykuwa chromowany rowerowy błotnik, Sprzęt był prima sort – jego historia musi być dopowiedziana.
Bydgoska firma Willy Jahr zatrudniała w 1938 roku sześćdziesiąt osób. W rzeczywistości była montownią w której co roku składano 18.000 rowerów. Mieściła się przy ulicy Nakielskiej 89, gdzie do dziś stoją pozostałości budynków. Początki przedsiębiorstwa sięgają 1918 roku, wtedy właściciel dużo części nabywał w Holandii, Anglii a najwięcej w Niemczech. „Rekord” ze zdjęcia jest silnie zgermanizowany, autentyczny jak niemieckie myśliwce junkersa. Później składaki powstawały na bazie elementów z mniej odległych stron.
Siodełka wędrowały od Kromołowskiego z Katowic, opony i dętki wykonywał Semperit z Krakowa, poznański Stomil i zakłady w Sanoku.Szprychy, niple i łańcuchy to zasługa poznańskiej Centry. Obręcze, prądnice, lampy, pompy, szprychy i klosze wykonywała fabryka Apollo w Czechowicach.
Willy miał głowę do biznesu. Na początku handlował tylko częściami, ale zauważył zwiększające się zapotrzebowanie na jednoślady. W 1929 rozpoczyna sam montować rowery męskie i damskie w wersji turystycznej oraz produkować do nich ramy, widelce i kierownice; tak narodziła się Pomorska Fabryka Rowerów. Lata prosperity to okres II RP – tak było do roku 1939, później produkcję systematycznie ograniczano. W 1943 zarekwirowano ciężarówkę i inne środki transportu należące do Willego. Ostatecznie w 1944 roku zakład Jahra zamknięto.
W 1928 roku Feliks Więcek na rowerze z wytwórni Willego Jahra wyruszył w pierwszy Bieg Dookoła Polski. Jego historyczna, premierowa edycja odbyła się na początku września 1928. Na starcie stanęło 71. kolarzy, z których – po przejechaniu prawie 1 500 km – najlepszym okazał się Polak Feliks Więcek z Bydgoskiego Klubu Kolarskiego.
Wujek Waldemar kupił rower z Pomorskiej Fabryki Rowerów pod koniec lat 30. Podobno zajechał na nim aż do czasów gomułkowskich.