CZASEMPISANE

czasem pisane, bo pisane czasem

11M

Wiele lat temu promocji seata towarzyszył slogan reklamowy mówiący o tym, że samochody tej marki są owocem niemieckiej precyzji i hiszpańskiego temperamentu. Taki jest Madryt – precyzyjny, chociaż nie na niemiecką modłę, pełen temperamentu, życia, kolorów, elegancji i rozmachu. Stoi wysoko na liście moich ulubionych europejskich stolic.  Tutaj urodzili się Penélope Cruz, Placido Domingo, José Ortega czy Enrique Iglesias. Madrytem zachwycał się Salvador Dali, nieco czasu […]

Bunkerët

Bunkry są i mają się w Albanii świetnie. Zbudowano ich około 750.000, ale do końca nie wiadomo w jakim celu. Jest też egzotycznie, stolica to świat w rozkroku między wschodem a zachodem. Mercedesy i tesle sunące po dziurawych drogach, bazarowe klimaty w otoczeniu strzelistych biurowców globalnych marek, które wyszły spod ręki dobrych projektantów. Niektóre hotele oferują poziom Monte Carlo, chociaż pozostaje im wznosić się pośród architektonicznego disco polo. Kolej […]

Wielka i odrodzona

Nazwa Wielkiej Synagogi w Budapeszcie, w języku węgierskim, brzmi dla polskiego ucha dosyć osobliwie, zresztą jak większość słów, które są naprawdę enigmatyczne. Stoję w symbolicznym miejscu, kilka kroków stąd, w 1860 roku przyszedł na świat Theodor Herzl – jeden z najważniejszych przywódców ruchu syjonistycznego, który miał ogromny wpływ na rozwój współczesnego państwa Izrael. Za mną wznosi się Nagy zsinagóga. Jest największą tego typu świątynią w Europie […]

Triumf zniewolenia

W Niemczech, po wielu dziesięcioleciach, odradza się nacjonalizm. Powraca w zdeformowanej, najgorszej postaci, wyprowadzając na ulice tłumy zwolenników i przeciwników partii AfD. Społeczeństwo jest równie spolaryzowane jak polskie, a stawką, nie ma co ukrywać, pozostaje przyszłość Europy. To będzie opowieść o tym, co było i o tym, co nadchodzi. Jako przewodniczkę po systemie i jego przedstawicielkę nieprzypadkowo wybrałem Leni Riefenstahl. W swoim ponad stuletnim życiu widziała niejedno – śmiem twierdzić, że doświadczyła wszystkiego, co przyniósł […]

Ta, która nadeszła

Myślę, że wielu z nas mogłaby zainspirować. Żeby spojrzeć w przyszłość, warto obejrzeć się za siebie. Popiersie legendarnej Nefretete z berlińskiego Muzeum Nowego opiera się upływowi czasu i zmieniającym modom. Przetrwało tysiąclecia, wojny i chwile pokoju, lata chude i tłuste, a także kolejne cywilizacje, które upadały pod ciężarem własnej nieudolności lub pychy. Powstało, zanim Izraelici opuścili Egipt, Babilon i Cesarstwo Zachodniorzymskie legły w gruzach, a Europę opanowała wielka […]

Królewskie LEGO

„Całe moje życie, niezależnie od tego, czy będzie długie czy krótkie, poświęcę imperium” – przysięgała 21-letnia księżniczka Elżbieta w słynnym przemówieniu na antenie radia BBC. Wtedy nikt jeszcze nie zdawał sobie sprawy, jak znaczącą rolę córka Jerzego VI odegra w historii. Jest okazja ich odwiedzić, są pochowani właśnie tutaj. Zanim staniesz w kolejce i zdarzy się, że przez 2 minuty świeci słońce, koniecznie zrób zdjęcie, bo w środku 150 osób […]

W grocie Króla Gór

Mamy Boże Narodzenie. W Norwegii jeszcze noc wigilijną. Słońce w Bergen wzejdzie dopiero o 9.46 i zbyt długo nie poświeci. Gdy Edvard Grieg, najsłynniejszy mieszkaniec tego miejsca, komponował „W grocie Króla Gór”, muzycznie zilustrował wizytę w upiornej jaskini górskiego trolla. Początek utworu imituje ostrożne kroki człowieka. Gdy rozpoczyna się pogoń, dołączają kolejne instrumenty, melodia płynie coraz szybciej i głośniej… Przyznam, że wokół jest jakby niepokojąco, […]

Odpowiem wymijająco wprost

Powiem z umiarem, ale dobitnie – wałęsaliki lub wałęsizmy, stały się społeczeństwu bliskie. Obficie raczył nas nimi były prezydent Lech Wałęsa. Znany z barwnego i urokliwego języka, pozostawił dziedzictwo w postaci specyficznych konstrukcji językowych i osobliwości, które na stałe zadomowiły się w III Rzeczypospolitej. Lingwistyczne perełki zdobią język polski od wielu lat, wzbogacając kulturę kraju nad Wisłą. Wraz z upływem czasu patrzę na nie z pewnym sentymentem. Wałęsaliki nie grzeszyły […]

Dziedzictwo Mutti

Cesarzowa Europy, ikona światowej polityki i kanclerz Niemiec. Pamiętam, że po ustąpieniu z urzędu, jej wizerunek w kampanii wykorzystała IKEA, reklamując fotel STRANDMON. Kanclerz rozsiadła się w nim wygodnie, a nad głową pojawił się napis „Endlich zu Hause”. To był PR-owy strzał w dziesiątkę! Merkel kojarzono z poczuciem stabilności, rozsądku, była wzorem empatycznej przywódczyni. Jej styl rządzenia opierał się na łagodnej polityce, cechującej się pragmatyzmem, dyplomacją i troską […]

Anne Frank – dziennik nie jest dokończony

To jest ta trudność dzisiejszych czasów: ideały, marzenia, piękne oczekiwania jeszcze się nie zdążą rozwinąć, a już zostają trafione i totalnie zniszczone przez najbardziej przerażającą rzeczywistość – Anne Frank Wojna. Słowo, które przynosi ból, cierpienie i zniszczenie. Słowo, które w historii ludzkości pozostawiło wiele blizn, krwawych kart i pojawiało się nazbyt często. Stoję przed budynkiem w sercu Amsterdamu. Przez wiele lat nie było mi po drodze, ale nareszcie tutaj dotarłem. W szeregu […]