16 sekund
Noc z 4 na 5 lipca 1943 roku. Na lotnisku w Gibraltarze panuje spokój, przerywany tylko dźwiękiem silników czterosilnikowego Liberatora AL523. O 23:05 maszyna, z generałem Władysławem Sikorskim na pokładzie, otrzymuje zgodę na start i rusza w kierunku wschodnim. Szesnaście sekund później samolot uderza w wodę – zaledwie kilkaset metrów za końcem pasa. W jednej chwili tonie premier polskiego rządu na uchodźstwie i Naczelny Wódz Polskich Sił Zbrojnych, a wraz z nim większość […]
Vic
Jeszcze sto lat temu na mapach i w urzędowych dokumentach można było przeczytać nazwę Vich. Dziś ta końcowa litera wydaje się egzotyczna i niepotrzebna – i słusznie, bo nigdy nie była wymawiana. Historia „znikającego h” jest historią języka. Dodane w średniowieczu w łacińskich i kastylijskich zapisach, miało nadawać powagi i zgodności z ówczesną ortografią. Jednak w mowie mieszkańców zawsze brzmiało po prostu jako Vic. Przełom przyszedł w 1913 roku, gdy Institut d’Estudis […]
Wizjoner snów, mistrz wyobraźni, poeta kina
W historii kina niewielu reżyserów osiągnęło taki status, jak Federico Fellini – był człowiekiem, który nie tworzył nowych filmów, lecz budował całe światy. Światy utkane z dziecięcych wspomnień, sennych marzeń, barokowych obrazów i głębokiej, emocjonalnej prawdy o człowieku. Urodzony 20 stycznia 1920 roku w nadmorskim Rimini, Fellini przyszedł na świat jako syn przedstawiciela handlowego i gospodyni domowej, jednak już od wczesnych lat zdradzał nieprzeciętną wyobraźnię i zamiłowanie […]
Czy „Małgośka” zna Twoje problemy lepiej niż Google?
Tak, to ten dom i ten adres. Dąbrowiecka 25 na Saskiej Kępie. Tutaj Maryla, Agnieszka i Katarzyna stworzyły coś wielkiego! Są takie piosenki, które znają Cię lepiej niż twoja mama. Albo przynajmniej Twoja terapeutka. „Małgośka” to właśnie taki utwór. Historia dziewczyny podle zdradzonej, opowiedziana w trzech minutach i z refrenem, który śpiewały kolejne pokolenia Polek (i nie tylko Polek – panowie też czasem nucili, choć szeptem). A zaczęło się całkiem […]
Człowiek, który nauczył kamienie śpiewać
„Oryginalność to powrót do źródła” – powtarzał Antonio Gaudí. Geniusz czerpał inspirację z natury i tworzył dzieła nie z tego świata, przypominające twory dojrzane pod mikroskopem lub przez potężne instrumenty przeczesujące obrazy odległych galaktyk. Budowle, podobnie jak żywe organizmy, oddychają, poruszają się i ewoluują. Dziś, niemal sto lat po jego tragicznej śmierci, wciąż zastanawiamy się kim był człowiek, który zmienił oblicze architektury? Gaudi urodził się w 1852 […]
Buntownik z Malagi
„Sztuka to kłamstwo, które pozwala nam zrozumieć prawdę” – mawiał Pablo Picasso. Potrafił szokować i pewnym jest, że na zawsze zmienił oblicze sztuki współczesnej. Wywrócił stolik utartych konwenansów i schematów, samemu pozostając definicją zmiany. Jego życie było równie burzliwe jak dzieła: pełne skandali, namiętności i nieustającej kreatywnej ewolucji. Co najpiękniejsze i najcenniejsze, był geniuszem, który nigdy nie przestał być dzieckiem – dzieckiem gorącego andaluzyjskiego słońca, […]
Gwizdacze z La Gomery
Jak twierdził Ludwig Wittgenstein, granice naszego języka wyznaczają granice naszego świata. Język i granice tego mikroświata zostały sprytnie przesunięte, wyewoluowały z mowy, jaką znamy, w przeszywający gwizd. Silbo Gomero to odmiana lokalnego dialektu języka hiszpańskiego, gdzie brzmienie słów jest naśladowane za pomocą gwizdanych dźwięków o różnej wysokości. Przypomina ptasie trele, powszechne w tej bajecznej krainie. Używają go mieszkańcy La Gomery na Wyspach Kanaryjskich, by w ten sposób, pośród […]
Przerażony czy przerażający?
Dzisiaj madryckie Muzeum Prado opanowali amerykańscy turyści, którzy mają niewiele dzieł Hieronima Boscha u siebie. Przybywają tłumnie, by podziwiać jego wielkie tryptyki lub szukać mniejszych arcydzieł. Są zachwyceni, to widać w ich spojrzeniach. Trudno się dziwić, jest tutaj tak wiele znakomitych dzieł światowej klasy, że trudno objąć je wzrokiem i rozumem. Bosch był dla mnie odkryciem. Mimo że „spotykamy się” od 25 lat, wciąż pozostaje zagadką, której najpewniej […]
11M
Wiele lat temu promocji seata towarzyszył slogan reklamowy mówiący o tym, że samochody tej marki są owocem niemieckiej precyzji i hiszpańskiego temperamentu. Taki jest Madryt – precyzyjny, chociaż nie na niemiecką modłę, pełen temperamentu, życia, kolorów, elegancji i rozmachu. Stoi wysoko na liście moich ulubionych europejskich stolic. Tutaj urodzili się Penélope Cruz, Placido Domingo, José Ortega czy Enrique Iglesias. Madrytem zachwycał się Salvador Dali, nieco czasu […]
Bunkerët
Bunkry są i mają się w Albanii świetnie. Zbudowano ich około 750.000, ale do końca nie wiadomo w jakim celu. Jest też egzotycznie, stolica to świat w rozkroku między wschodem a zachodem. Mercedesy i tesle sunące po dziurawych drogach, bazarowe klimaty w otoczeniu strzelistych biurowców globalnych marek, które wyszły spod ręki dobrych projektantów. Niektóre hotele oferują poziom Monte Carlo, chociaż pozostaje im wznosić się pośród architektonicznego disco polo. Kolej […]