16 sekund
Noc z 4 na 5 lipca 1943 roku. Na lotnisku w Gibraltarze panuje spokój, przerywany tylko dźwiękiem silników czterosilnikowego Liberatora AL523. O 23:05 maszyna, z generałem Władysławem Sikorskim na pokładzie, otrzymuje zgodę na start i rusza w kierunku wschodnim. Szesnaście sekund później samolot uderza w wodę – zaledwie kilkaset metrów za końcem pasa. W jednej chwili tonie premier polskiego rządu na uchodźstwie i Naczelny Wódz Polskich Sił Zbrojnych, a wraz z nim większość […]
Vic
Jeszcze sto lat temu na mapach i w urzędowych dokumentach można było przeczytać nazwę Vich. Dziś ta końcowa litera wydaje się egzotyczna i niepotrzebna – i słusznie, bo nigdy nie była wymawiana. Historia „znikającego h” jest historią języka. Dodane w średniowieczu w łacińskich i kastylijskich zapisach, miało nadawać powagi i zgodności z ówczesną ortografią. Jednak w mowie mieszkańców zawsze brzmiało po prostu jako Vic. Przełom przyszedł w 1913 roku, gdy Institut d’Estudis […]
Od rybackiej łódki do jachtu za miliony
Kiedy Brigitte Bardot przyjechała do Saint-Tropez w latach 50., miała pewnie wrażenie, że odkryła raj, którego nikt jeszcze nie zauważył. Dziś ten raj zna już każdy – od paparazzich w przyciasnych koszulkach polo po miliarderów, którzy lądują tu helikopterami tylko po to, by wypić espresso za piętnaście euro. Spójrzmy prawdzie w oczy: Saint-Tropez nie jest tylko luksusowym lunaparkiem dla bogaczy, ale miejscem, gdzie historia, sztuka i kicz tańczą razem w rytmie wakacyjnego szlagieru. A tenże szlagier […]
Wizjoner snów, mistrz wyobraźni, poeta kina
W historii kina niewielu reżyserów osiągnęło taki status, jak Federico Fellini – był człowiekiem, który nie tworzył nowych filmów, lecz budował całe światy. Światy utkane z dziecięcych wspomnień, sennych marzeń, barokowych obrazów i głębokiej, emocjonalnej prawdy o człowieku. Urodzony 20 stycznia 1920 roku w nadmorskim Rimini, Fellini przyszedł na świat jako syn przedstawiciela handlowego i gospodyni domowej, jednak już od wczesnych lat zdradzał nieprzeciętną wyobraźnię i zamiłowanie […]
Bolonudle
A teraz będę jeść, pić i spać. Okej, żart sezonu mamy już za sobą. Od świtu nie jest zabawnie, bowiem Joanna Kołaczkowska, nasza Asia, swym nagłym zniknieniem zrujnowała cały koncept dnia. Zresztą nie tylko ona, w ostatnim czasie w zastraszającym tempie ubywa cennych ludzi wokół. Ale, ale Dziubas… I co teraz? Wyjąłem kompa na Piazza Maggiore i uznałem, że jedyne, co mogę zrobić, to zadedykować Jej tekst o radości życia. Bo radość życia trzyma […]
Czy „Małgośka” zna Twoje problemy lepiej niż Google?
Tak, to ten dom i ten adres. Dąbrowiecka 25 na Saskiej Kępie. Tutaj Maryla, Agnieszka i Katarzyna stworzyły coś wielkiego! Są takie piosenki, które znają Cię lepiej niż twoja mama. Albo przynajmniej Twoja terapeutka. „Małgośka” to właśnie taki utwór. Historia dziewczyny podle zdradzonej, opowiedziana w trzech minutach i z refrenem, który śpiewały kolejne pokolenia Polek (i nie tylko Polek – panowie też czasem nucili, choć szeptem). A zaczęło się całkiem […]
Czarna legenda z Dublina
Kiedy myślimy o Irlandii, wyobraźnia niemal natychmiast maluje obraz zielonych wzgórz, muzyki folkowej i tanich linii lotniczych, na które wszyscy narzekają, ale ze względu na niskie koszty chętnie z nich korzystają. Ale, ale…bezsprzecznie ponad wszystkim stoi kufel czarnego piwa z kremową pianą. Ten kolaż pozostaje kompletny jedynie z Guinnessem – jednym z najbardziej rozpoznawalnych i ikonicznych piw na świecie. Guinness to coś więcej niż tylko alkoholowy trunek – historia […]
Światło, cień i historia
Czy istnieje miejsce, w którym tysiącletnie echo modlitw muzułmańskich miesza się z chóralnym śpiewem chrześcijańskich liturgii? Gdzie kolumny są jak drzewa pradawnego lasu, a promień światła wpadający przez sklepienie opowiada historię cywilizacji? Tak, zapewniam, że istnieje. W sercu Andaluzji, pośród ciasnych uliczek Kordoby, stoi meczet-katedra — arcydzieło architektury, pomnik historii i duchowy palimpsest. Mezquita nie powstała z otchłani i chaosu. Jej fundamenty stanowi warstwa historii — dawna bazylika św. Wincentego […]
Z miłości do smaku
Przerwa od polityki — o niej innym razem. Señoras y señores, takie patatas bravas moja babka materializowała na żeliwnej patelni. Bratkartofle zawsze pozostają bliskie sercu — wszak Śląsk i jego sąsiedztwo kartoflem stoi. Problem polega na tym, że można zjeść ich naprawdę dużo, i w miejscu brzucha tworzy się wypukłość rozmiarów centrum naszej galaktyki. Zodiakalnemu Bykowi oczywiście to nie przeszkadza, bo moja egzystencja już od kołyski jest naznaczona miłością do papu. […]
Català żyje i zachwyca
Brzmi osobliwie i uroczo. Nie spotkamy go śledząc globalne media, nie dominuje również w popkulturze ani nie jest językiem imperium. A jednak kataloński przyciąga uwagę – swoją historią, brzmieniem czy tożsamością. To język, który przetrwał wieki milczenia, zakazów i marginalizacji. Dziś nie tylko trwa, ale rozkwita – w sztuce, edukacji, technologii i codziennym życiu milionów ludzi. Nie hiszpański, nie francuski – po prostu kataloński Choć niektórzy wciąż błędnie uznają go za dialekt hiszpańskiego, kataloński jest odrębnym […]