Upadnij siedem razy, wsta艅 贸smy

馃煡 Japo艅czycy to wyj膮tkowy nar贸d. 12 lat temu, 11 marca 2011 roku, w ci膮gu kilku minut pi臋kny i spokojny kraj, zamieszkany przez najbardziej rozwini臋t膮 z kultur, dotkn膮艂 jeden z najwi臋kszych kataklizm贸w w dziejach ludzko艣ci. Na spo艂eczno艣膰 miast, miasteczek i wsi spad艂a ogromna tragedia, kt贸ra przypomnia艂a o pot臋dze 偶ywio艂u, planety, ale tak偶e pot臋dze ludzkiej wytrwa艂o艣ci i solidarno艣ci.

Gotowo艣膰

Japo艅czycy od wiek贸w 偶yj膮 w harmonii z si艂ami natury. To ludzie, kt贸rzy g艂臋boko wierz膮, 偶e wszystko w 艣wiecie jest ze sob膮 zespolone, a 偶ywio艂y stanowi膮 nieod艂膮czny elementem ich 偶ycia. Nawet w skrajnych przypadkach zachowuj膮 zimn膮 krew i r贸wnowag臋 wobec zewn臋trznych zdarze艅.

Piel臋gnuj膮 spok贸j, kt贸ry pozostaje i pozostanie dla mnie tajemnic膮. Czy wynika z wychowania w dyscyplinie, 偶ycia w powszechnym 艣cisku i etosie pracy, a mo偶e z filozofii 鈥瀦en鈥, kt贸ra podkre艣la znaczenie r贸wnowagi i harmonii? Japo艅czycy wierz膮 w porz膮dek rzeczy, kt贸ry wynika z akceptacji faktu, 偶e wszystko przemija i nic nie jest wieczne. W 偶yciu tego narodu pojawia艂y si臋 r贸偶ne przeciwno艣ci losu i ludzie zawsze byli na nie przygotowani. Prawie zawsze.

Kataklizm

11 marca 2011 roku o godzinie 14:46 czasu miejscowego ziemia zadr偶a艂a. Epicentrum znajdowa艂o si臋 na p贸艂nocnym wschodzie kraju, w okolicach wybrze偶a miasta Sendai, w prefekturze Miyagi. Si艂a trz臋sienia wynios艂a 9,0 w skali Richtera.

W ci膮gu kilkunastu minut po trz臋sieniu ziemi, fale tsunami zacz臋艂y dociera膰 do wybrze偶a. Szklane okna, metalowe konstrukcje i ceglane budynki by艂y mia偶d偶one jak papierowe modele, a samochody, ci臋偶ar贸wki i domy p艂ywa艂y na powierzchni wody jak zabawki. Relacje telewizyjne sk艂adaj膮 si臋 z obrazu i d藕wi臋ku. Trudno jednoznacznie wskaza膰, co budzi艂o wi臋ksz膮 groz臋, bo tsunami towarzyszy jego specyficzna, monotonna melodia; 艣wist, szum i kolizje materii.

Trz臋sienie ziemi wywo艂a艂o lawiny b艂otne, osuwiska ziemi i powodzie w g艂臋bi l膮du, z kolei gdy nadesz艂o tsunami, wiele miejscowo艣ci przybrze偶nych, port贸w i infrastruktury w ci膮gu kilku minut przesta艂o istnie膰.

Pomimo up艂ywu lat, dane dotycz膮ce liczby zabitych i rannych s膮 wci膮偶 aktualizowane. Zgin臋艂o ponad 15 000 ludzi, a blisko 2 500 os贸b pozostaje zaginionych. Straty oszacowano na ponad 300 miliard贸w dolar贸w, co czyni kataklizm najwi臋ksz膮 katastrof膮 naturaln膮 w historii Japonii. Ponad 100 000 budynk贸w zosta艂o zniszczonych lub uszkodzonych, setki tysi臋cy ludzi straci艂o dach nad g艂ow膮.

Konsekwencje trz臋sienia ziemi i tsunami by艂y d艂ugofalowe, dotyczy艂y wielu dziedzin 偶ycia. 艢wiat z napi臋ciem 艣ledzi艂 鈥瀊itw臋鈥 o stabilno艣膰 reaktor贸w elektrowni j膮drowej w Fukushimie. To zdarzenie wywo艂a艂o debat臋 na temat bezpiecze艅stwa elektrowni atomowych na ca艂ym 艣wiecie.

Si艂a jedno艣ci

Japo艅czycy prawie w ka偶dej dziedzinie 偶ycia graj膮 zespo艂owo, walcz膮c z przeciwno艣ciami losu r贸wnie za偶arcie co spo艂eczno艣膰 pszczelego ula. Doskonale wiedz膮, 偶e w obliczu katastrofy jedyn膮 szans膮 na przetrwanie jest praca zespo艂owa i wzajemne wsparcie. Ludzie z r贸偶nych stron kraju zacz臋li przysy艂a膰 pomoc lub jechali na miejsce katastrofy, by pomaga膰 w poszukiwaniach zaginionych os贸b. Cz臋sto zdarza艂o si臋, 偶e ci, kt贸rzy stracili sw贸j dom i ca艂y dobytek, oferowali swoj膮 pomoc innym, kt贸rzy do艣wiadczyli tego samego.

Filary sukcesu

Nie ma jednoznacznej recepty na sukces, szcz臋艣cie i powodzenie, ale s膮 pewne zachowania, kt贸re Japo艅czykom towarzysz膮 od lat i czyni膮 ich kraj zasobnym i godnym podziwu w wielu aspektach 偶ycia.

Mieszka艅cy wysp s膮 znani z ci臋偶kiej pracy i silnej etyki pracy. W Japonii jest popularne powiedzenie, 偶e „nie ma skr贸tu do sukcesu”. Przyk艂adem wytrwa艂o艣ci jest postawa pracownik贸w japo艅skiego przedsi臋biorstwa Honda, kt贸rzy pracowali ci臋偶ko, aby uratowa膰 firm臋 po kryzysie w latach 90.

R贸wnie wa偶ny, o ile nie najwa偶niejszy jest honor, kt贸rego utrata jest cz臋sto odczuwana jako nies艂ychana ha艅ba. Przyk艂adem tej warto艣ci jest postawa cesarza Hirohito podczas II wojny 艣wiatowej, kt贸ry wbrew opinii swoich doradc贸w nie zgodzi艂 si臋 na kapitulacj臋, ale finalnie doprowadzi艂 do podpisania traktatu kapitulacyjnego.

Kiedy my艣l臋 o Japonii, pierwszym, co przychodzi na my艣l jest trwa艂o艣膰 tradycji. Chocia偶 technologia prze艣ciga znacznie t臋 znan膮 nam na co dzie艅 w Europie, w艂a艣nie tradycja jest bardzo wa偶na w japo艅skim spo艂ecze艅stwie, a wiele praktyk ma d艂ug膮 histori臋. Przyk艂adem jest piel臋gnowanie japo艅skiej sztuki walki kendo, legendarny elementem tradycji jest r贸wnie偶 szacunek dla os贸b starszych oraz dba艂o艣膰 o chorych i s艂abszych.

Dzi臋ki cierpliwo艣ci i umiej臋tno艣ci czekania na odpowiedni moment Japo艅czycy si臋gaj膮 gwiazd. Przyk艂adem jest praca nad projektem sondy kosmicznej 鈥濰ayabusa 2鈥, kt贸ra dotar艂a do asteroidy Ryugu, znajduj膮cej si臋 300 mln km od Ziemi. L膮downiki osiad艂y na jej powierzchni 21 wrze艣nia 2018, ale Japo艅ska Agencja Kosmiczna poinformowa艂a o sukcesie dopiero dzie艅 p贸藕niej, kiedy by艂o pewne, 偶e wszystko sprawnie funkcjonuje i jest podtrzymana 艂膮czno艣膰 z urz膮dzeniami.

Kiedy Europejska Agencja Kosmiczna sadza艂a sond臋 鈥濺osetta鈥 na komecie, towarzyszy艂o temu ogromne zamieszanie medialne, zwie艅czone transmisj膮 na 偶ywo. To „co艣” odr贸偶nia nas od spo艂ecze艅stw dalekowschodnich, gdzie to, co wa偶ne nie komunikuje si臋 natychmiast.

Japo艅czycy s膮 r贸wnie偶 znani z umiarkowania i pow艣ci膮gliwo艣ci. To istotny element ich to偶samo艣ci. Dla Europejczyka ich zachowanie mo偶e mie膰 przesadny charakter. Przed rozpocz臋ciem jedzenia, w momencie otrzymywania da艅, wypowiada si臋 formu艂臋 grzeczno艣ciow膮: Itadakimasu -鈥濸ozwol臋 sobie przyj膮膰 pocz臋stunek鈥. W ten spos贸b honoruje si臋 wszystkich zaanga偶owanych w wytworzenie i przygotowanie posi艂ku. Warto doda膰, 偶e japo艅ska dieta, kt贸ra opiera si臋 na daniach z ryb, jedzonych tak偶e na surowo, rozmaitych owocach morza, w tym wodorostach oraz warzywach i ry偶u jest bardzo estetyczna, cieszy oko i s艂ynie z鈥 porcji mikroskopijnych dla Polaka.

Podziwiam japo艅sk膮 zdolno艣膰 do przetrwania i pokonywania trudno艣ci, jest doprawdy niesamowita. Przywo艂uj膮c dzisiaj konsekwencje kataklizmu z 2011 roku, warto zastanowi膰 si臋 nad tym, jak w obliczu katastrof naturalnych zachowuj膮 si臋 inne spo艂ecze艅stwa, r贸wnie偶 my. Warto pochyli膰 si臋 nad tym, co mo偶emy zmieni膰 w swoim post臋powaniu, procesie samodoskonalenia.

鈥濶ana korobi, ya oki鈥. 鈥濽padnij siedem razy, wsta艅 贸smy鈥 – powtarzaj膮 Japo艅czycy. Niech to b臋dzie dobra dewiza dla ka偶dego.